Trào ngược dạ dày

Người viết: Y Tế Việt - Nga lúc 10-12-2025
Kiến thức sức khỏe

Trào ngược dạ dày – thực quản (GERD) là tình trạng dịch vị trong dạ dày (axit, pepsin, đôi khi cả dịch mật) trào ngược lên thực quản, gây kích ứng và viêm. Đây là một bệnh lý mạn tính, gặp ngày càng nhiều tại Việt Nam do thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống thiếu khoa học.

Thông thường, giữa dạ dày và thực quản có cơ thắt thực quản dưới (LES) hoạt động như “van một chiều”. Khi LES yếu hoặc đóng không kín, axit dễ dàng trào ngược lên trên.

Nếu không điều trị, GERD có thể gây loét thực quản, hẹp thực quản, Barrett thực quản và thậm chí tăng nguy cơ ung thư thực quản.

Triệu chứng

Triệu chứng của trào ngược dạ dày rất đa dạng — từ điển hình đến không điển hình.

Triệu chứng điển hình

Ợ nóng (cảm giác nóng rát từ thượng vị lên ngực hoặc cổ họng) — dấu hiệu phổ biến nhất.
Ợ chua, ợ hơi nhiều sau ăn hoặc khi nằm.
Khó nuốt, nuốt vướng, cảm giác có dị vật trong cổ.
Đau thượng vị, tức ngực không liên quan tim mạch.
Ho khan kéo dài, nhất là về đêm.

Triệu chứng không điển hình

Khàn tiếng buổi sáng, viêm họng tái phát.
Hơi thở hôi dai dẳng.
Đắng miệng, đặc biệt khi trào cả dịch mật.
Đau tức vùng ngực trái, dễ nhầm với bệnh tim.
Buồn nôn, chán ăn, đầy bụng.

Triệu chứng cảnh báo cần khám ngay

Nôn ra máu hoặc phân đen.
Sụt cân không rõ nguyên nhân.
Đau ngực dữ dội.
Nuốt nghẹn tăng dần.

Đây có thể là dấu hiệu của biến chứng thực quản — cần thăm khám gấp.

Nguyên nhân

Nguyên nhân trực tiếp

Cơ thắt thực quản dưới yếu bẩm sinh hoặc thoái hóa theo tuổi.
Thoát vị hoành – khiến LES di chuyển lên khoang ngực.
Tăng áp lực dạ dày, ví dụ sau bữa ăn lớn, béo phì hoặc mang thai.

Thói quen làm bệnh nặng hơn

Ăn quá nhanh, quá no, ăn tối muộn.
Thực phẩm kích thích: cà phê, trà đặc, rượu bia, đồ chiên rán, nước có gas.
Stress kéo dài.
Hút thuốc lá — giảm trương lực LES.
Nằm ngay sau ăn.
Mặc quần quá chật vùng bụng.

Các bệnh lý liên quan

Rối loạn nhu động dạ dày, chậm tiêu.
Viêm loét dạ dày — tá tràng.
Nhiễm H. pylori (gián tiếp gây tăng tiết axit và kích ứng niêm mạc).

Nguy cơ

Bạn sẽ có nguy cơ cao bị GERD nếu:

Thừa cân, béo phì.
Công việc căng thẳng kéo dài.
Thường xuyên uống cà phê hoặc đồ có cồn.
Chế độ ăn nhiều chất béo, đồ cay nóng.
Phụ nữ mang thai.
Người lớn tuổi (LES yếu dần theo thời gian).
Người dùng thuốc giảm đau NSAIDs kéo dài.
Người có tiền sử viêm loét dạ dày, viêm thực quản.

GERD không điều trị có thể dẫn đến:

Viêm thực quản mạn tính
Loét thực quản
Hẹp thực quản
Barrett thực quản (tiền ung thư)

Phương pháp chẩn đoán & điều trị

Tại Đa Khoa Quốc Tế Việt – Nga, quy trình chẩn đoán GERD được thực hiện bài bản, hiện đại và an toàn.

Chẩn đoán

a. Nội soi dạ dày – thực quản (có gây mê hoặc không gây mê)

Quan sát toàn bộ thực quản – dạ dày – tá tràng.
Đánh giá tổn thương niêm mạc, mức độ viêm, loét.
Phát hiện Barrett thực quản.
Có thể sinh thiết khi cần.

b. Đo pH thực quản 24 giờ

Tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán GERD.
Giúp đánh giá chính xác tần suất và thời gian axit trào ngược.

c. Chụp X-quang thực quản – dạ dày có Barium

Hữu ích khi nghi thoát vị hoành hoặc hẹp thực quản.

d. Xét nghiệm H. pylori (nếu nghi ngờ kèm theo)

Test hơi thở
Xét nghiệm phân
Sinh thiết khi nội soi

Điều trị

a. Thuốc

Thuốc ức chế bơm proton (PPI)
Giảm tiết axit mạnh, dùng 4–8 tuần.
Thuốc kháng H2
Giảm tiết axit mức trung bình.
Thuốc trung hòa axit (antacid)
Giảm nhanh triệu chứng.
Thuốc tăng nhu động dạ dày
Giúp thức ăn di chuyển nhanh, giảm trào ngược.

Lưu ý: Không tự dùng thuốc kéo dài vì dễ gây lệ thuộc hoặc che lấp triệu chứng nguy hiểm.

b. Điều trị can thiệp

Nội soi thắt cơ LES (tùy trường hợp).
Phẫu thuật Nissen fundoplication cho GERD nặng, tái phát nhiều lần.

Chế độ sinh hoạt & phòng ngừa

Đây là phần quan trọng giúp kiểm soát và giảm tái phát GERD.

Thói quen ăn uống

Ăn chậm, nhai kỹ, chia nhỏ bữa.
Không ăn tối sau 19:00.
Tránh đồ cay, chua, chiên rán, cà phê, rượu bia, chocolate, nước có gas.
Hạn chế ăn nhiều chất béo.
Không nằm ngay sau ăn ít nhất 2–3 giờ.
Uống đủ nước, tránh uống quá nhiều trong một lần.

Lối sống

Giảm cân nếu thừa cân.
Ngủ kê cao đầu 10–15 cm.
Tránh mặc đồ bó sát vùng bụng.
Kiểm soát căng thẳng — thiền, yoga, đi bộ.
Bỏ thuốc lá.

Khi nào cần đi khám?

Triệu chứng kéo dài > 2 tuần.
Đau ngực, khó nuốt, nôn ra máu.
Thuốc không hiệu quả.
Ợ nóng tái phát nhiều lần trong tuần.

Trào ngược dạ dày là bệnh lý phổ biến nhưng hoàn toàn kiểm soát được nếu được chẩn đoán đúng và điều trị sớm.
Việc thăm khám tại cơ sở y tế uy tín như Đa Khoa Quốc Tế Việt – Nga giúp bạn phát hiện chính xác mức độ tổn thương, loại trừ các biến chứng nguy hiểm và xây dựng phác đồ cá nhân hóa hiệu quả.

👉 Nếu bạn đang gặp ợ nóng, đau thượng vị, ho kéo dài hoặc buồn nôn sau ăn — hãy đến khám sớm để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

📍 Đa Khoa Quốc Tế Việt – Nga
Số 4–5, Nhà C2, Làng Quốc tế Thăng Long, Cầu Giấy, Hà Nội
Hotline: 0911 971 155
Đặt lịch khám và nội soi đại tràng với công nghệ AI Pentax I5500C ngay hôm nay để được chăm sóc bởi đội ngũ chuyên gia hàng đầu!

- Zalo OA: https://zalo.me/ytevietnga
- GMap: https://goo.gl/maps/6xumLezfPRU6YPhV6
- Instagram https://www.instagram.com/dakhoavietnga/
- Telegram https://t.me/+xjsuO43iietjMjI1
- Facebook https://www.facebook.com/dakhoaquoctevietnga

#TầmSoátUngThư #UngThưĐạiTràng #NộiSoiDạDày #NộiSoiĐạiTràng #ĐaKhoaViệtNga #CancerScreening #ColonCancer #Gastroscopy #Colonoscopy #HealthCheck #DigestiveHealth #KhámTiêuHoá #PhátHiệnSớm #EarlyDetection #MedicalCheckup #HanoiClinic #ПроверкаНаРак #РанняяДиагностика #РакТолстойКишки #Колоноскопия #Гастроскопия #ВьетнамскоРоссийскаяКлиника #ЗдоровьеЖКТ #ПрофилактикаРака #がん検診 #大腸がん #胃内視鏡 #大腸内視鏡 #早期発見 #健康診断#癌症筛查 #结肠癌 #胃镜检查 #肠镜检查 #早期发现 #健康检查 #암검진 #대장암 #위내시경 #대장내시경 #조기발견 #건강검진