Liệt dây thần kinh số VII (Liệt mặt) nguy hiểm như thế nào?

Liệt dây thần kinh số VII hay còn gọi là liệt mặt là tình trạng khá phổ biến, có thể xảy ra ở nhiều lứa tuổi và thường xuất hiện đột ngột. Không ít người chủ quan cho rằng đây chỉ là hiện tượng “trúng gió” thông thường nên chậm trễ điều trị. Tuy nhiên trên thực tế, nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, bệnh có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, thẩm mỹ khuôn mặt và để lại nhiều biến chứng lâu dài. Vậy liệt dây thần kinh số VII nguy hiểm như thế nào và cần xử lý ra sao? Hãy cùng tìm hiểu ở bài viết dưới đây nhé!

1. Liệt dây thần kinh số VII là gì?

Dây thần kinh số VII là dây thần kinh có vai trò chi phối vận động các cơ vùng mặt, giúp con người thực hiện các động tác như cười, nói, nhắm mắt, nhăn trán, chu môi,… Đồng thời, dây thần kinh này còn tham gia kiểm soát vị giác, tuyến lệ, tuyến nước bọt.

Liệt dây thần kinh số VII xảy ra khi bị tổn thương, chèn ép hoặc viêm khiến khả năng dẫn truyền thần kinh suy giảm, từ đó làm mất hoặc giảm khả năng vận động của cơ mặt. Tình trạng này thường biểu hiện bằng méo miệng, lệch mặt, mất cân đối khi cười hoặc nói.

Bệnh có thể xảy ra ở một bên mặt (phổ biến nhất) hoặc hiếm gặp hơn là cả hai bên.

Liệt dây thần kinh số VII xảy ra khi bị tổn thương, chèn ép hoặc viêm khiến khả năng dẫn truyền thần kinh suy giảm, từ đó làm mất hoặc giảm khả năng vận động của cơ mặt.

2. Dấu hiệu nhận biết liệt dây thần kinh số VII

Người bị liệt dây thần kinh số VII thường xuất hiện các triệu chứng khá điển hình, bao gồm:

- Miệng méo lệch sang bên lành khi nói hoặc cười

- Một bên mặt bị xệ xuống, mất cân đối rõ rệt

- Không nhắm kín được một bên mắt

- Chảy nước mắt hoặc khô mắt bất thường

- Khó ăn uống, nước dễ chảy ra ngoài khi uống

- Nói khó, phát âm không rõ

- Tê bì hoặc cảm giác nặng một bên mặt

- Đau vùng sau tai, đau góc hàm hoặc đau đầu

- Giảm hoặc thay đổi vị giác

Các triệu chứng thường xuất hiện đột ngột và có thể đạt mức độ rõ rệt chỉ sau 24–48 giờ

3. Liệt dây thần kinh số VII nguy hiểm như thế nào?

Nhiều người nghĩ rằng liệt mặt chỉ gây ảnh hưởng về thẩm mỹ, tuy nhiên thực tế bệnh có thể dẫn tới nhiều hệ lụy nghiêm trọng nếu không điều trị đúng cách.

3.1. Gây ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ khuôn mặt

Một trong những hậu quả dễ nhận thấy nhất là khuôn mặt bị mất cân đối, méo miệng lệch rõ rệt khi giao tiếp. Điều này khiến người bệnh:

- Mất tự tin trong sinh hoạt hàng ngày

- Ngại giao tiếp với người khác

- Ảnh hưởng đến công việc, đặc biệt với người làm nghề cần ngoại hình/giao tiếp

Tình trạng này nếu kéo dài có thể tác động tiêu cực đến tâm lý, làm người bệnh stress, lo âu hoặc trầm cảm.

3.2. Biến chứng về mắt nguy hiểm

Do người bệnh không thể nhắm kín mắt nên mắt rất dễ gặp tổn thương như:

- Khô mắt kéo dài

- Viêm kết mạc

- Viêm giác mạc

- Loét giác mạc

Nếu không được chăm sóc và bảo vệ đúng cách, các biến chứng này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực, thậm chí gây giảm thị lực lâu dài.

3.3. Khó khăn trong ăn uống và giao tiếp

Liệt cơ mặt khiến người bệnh gặp khó khăn khi:

- Nhai và nuốt thức ăn

- Uống nước dễ bị trào ra ngoài

- Phát âm không rõ chữ

- Khó biểu đạt cảm xúc khuôn mặt

Điều này ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống hàng ngày.

3.4. Có thể để lại di chứng vĩnh viễn

Nếu điều trị muộn hoặc sai cách, người bệnh có nguy cơ gặp phải các di chứng như:

- Co cứng cơ mặt

- Co giật nửa mặt sau liệt

- Đồng vận cơ mặt (nhắm mắt thì mép miệng co kéo theo)

- Mặt phục hồi không hoàn toàn, vẫn méo nhẹ khi cười/nói

Một số trường hợp nặng có thể không phục hồi hoàn toàn chức năng cơ mặt.

4. Nguyên nhân gây liệt dây thần kinh số VII

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó phổ biến gồm:

4.1. Nhiễm lạnh đột ngột

Đây là nguyên nhân thường gặp nhất, dân gian hay gọi là “trúng gió”. Việc để cơ thể, đặc biệt là vùng đầu mặt tiếp xúc với gió lạnh mạnh đột ngột, nằm ngủ để điều hòa dưới 25 độ có thể làm dây thần kinh bị co thắt, phù nề.

4.2. Nhiễm virus hoặc viêm nhiễm

Một số trường hợp bệnh liên quan đến nhiễm virus, viêm tai giữa, viêm mũi họng kéo dài, zona thần kinh,…

4.3. Chấn thương vùng đầu mặt

Tai nạn, va đập mạnh, chấn thương vùng thái dương hoặc nền sọ có thể gây tổn thương dây thần kinh mặt.

4.4. Liên quan bệnh lý nền

Những người mắc:

- U chèn ép, u tuyến mang tai

- Tiểu đường, tổn thương vi mạch thần kinh

- Tăng huyết áp

- Xơ vữa động mạch, huyết khối ở động mạch nền

- Suy giảm miễn dịch

sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

5. Liệt dây thần kinh số VII có chữa khỏi được không?

Tin vui là đa số trường hợp liệt dây thần kinh số VII có thể phục hồi tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng hướng.

Theo thống kê, khoảng 80% người bệnh có thể hồi phục gần như hoàn toàn nếu can thiệp từ sớm.

Các phương pháp điều trị hiện nay bao gồm:

- Dùng thuốc chống viêm, thuốc hỗ trợ thần kinh

- Vật lý trị liệu phục hồi chức năng

- Xoa bóp, massage cơ mặt

- Châm cứu

- Bài tập vận động cơ mặt tại nhà

Trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp ngoại khoa.

Khi xuất hiện dấu hiệu liệt dây thần kinh số VII, bạn nên thăm khám bác sĩ sớm để được tư vấn phác đồ điều trị phù hợp, cá thể hóa theo tình trạng, từ đó hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng về sau.

Liệt dây thần kinh số VII không chỉ gây méo mặt, mất thẩm mỹ mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nếu chậm trễ điều trị như tổn thương mắt, co cứng cơ mặt, liệt kéo dài hoặc để lại di chứng vĩnh viễn. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phương pháp, phần lớn người bệnh đều có tiên lượng phục hồi tích cực. Vì vậy, ngay khi thấy dấu hiệu bất thường ở khuôn mặt, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.