Viêm khớp dạng thấp là gì? Nguyên nhân gây bệnh và dấu hiệu nhận biết sớm

       Viêm khớp dạng thấp là gì? Nguyên nhân gây bệnh và dấu hiệu nhận biết sớm

Viêm khớp dạng thấp là một trong những bệnh lý xương khớp mạn tính phổ biến, có thể gây đau nhức kéo dài, biến dạng khớp và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động nếu không được điều trị kịp thời. Tuy nhiên, nhiều người vẫn nhầm lẫn bệnh với đau nhức xương khớp thông thường nên thường chủ quan trong giai đoạn đầu. Vậy viêm khớp dạng thấp là gì, nguyên nhân do đâu và làm sao để nhận biết sớm căn bệnh này? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Viêm khớp dạng thấp là gì?

Viêm khớp dạng thấp là bệnh lý tự miễn mạn tính, xảy ra khi hệ miễn dịch của cơ thể nhầm lẫn và tấn công vào chính các mô khỏe mạnh, đặc biệt là màng hoạt dịch bao quanh khớp. Tình trạng này gây viêm kéo dài tại khớp, từ đó dẫn đến đau, sưng, cứng khớp và teo cơ, làm tổn thương sụn, xương theo thời gian.

Khác với thoái hóa khớp thường liên quan đến tuổi tác, viêm khớp dạng thấp gặp ở nam nữ  độ tuổi từ 20-40 tuổi và tiến triển theo từng đợt. Bệnh thường ảnh hưởng đối xứng hai bên cơ thể, ví dụ nếu đau khớp bàn tay phải thì tay trái cũng có nguy cơ bị tương tự.

Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh không chỉ gây tổn thương khớp mà còn có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác như tim, phổi, mắt và da.

Viêm khớp dạng thấp là bệnh lý tự miễn mạn tính, xảy ra khi hệ miễn dịch của cơ thể nhầm lẫn và tấn công vào chính các mô khỏe mạnh, đặc biệt là màng hoạt dịch bao quanh khớp.

2. Nguyên nhân gây viêm khớp dạng thấp

Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây viêm khớp dạng thấp vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy bệnh hình thành do sự kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau.

2.1. Rối loạn hệ miễn dịch

Đây là nguyên nhân cốt lõi gây bệnh. Ở người mắc viêm khớp dạng thấp, hệ miễn dịch hoạt động bất thường và tấn công nhầm vào mô khớp khỏe mạnh, gây phản ứng viêm kéo dài.

2.2. Yếu tố di truyền

Người có tiền sử gia đình từng mắc bệnh viêm khớp dạng thấp hoặc bệnh tự miễn khác sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn bình thường. Một số gene liên quan đến miễn dịch được cho là có ảnh hưởng đến nguy cơ khởi phát bệnh.

2.3. Giới tính và nội tiết tố

Phụ nữ có nguy cơ mắc viêm khớp dạng thấp cao hơn nam giới, đặc biệt trong độ tuổi trung niên. Điều này cho thấy hormone sinh dục nữ có thể liên quan đến sự phát triển của bệnh.

2.4. Hút thuốc lá

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng hút thuốc lá làm tăng đáng kể nguy cơ mắc viêm khớp dạng thấp, đồng thời khiến bệnh tiến triển nặng hơn nếu đã mắc bệnh.

2.5. Béo phì và lối sống thiếu lành mạnh

Thừa cân, béo phì không chỉ làm tăng áp lực lên hệ xương khớp mà còn thúc đẩy phản ứng viêm trong cơ thể, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

2.6. Yếu tố môi trường

Một số tác nhân từ môi trường như nhiễm trùng, stress kéo dài, tiếp xúc hóa chất độc hại… được cho là có thể kích hoạt bệnh ở người có cơ địa nhạy cảm.

3. Dấu hiệu nhận biết sớm viêm khớp dạng thấp

Việc phát hiện sớm viêm khớp dạng thấp đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị, giúp hạn chế tổn thương khớp và ngăn ngừa biến chứng. Dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo thường gặp:

3.1. Cứng khớp vào buổi sáng kéo dài

Đây là triệu chứng đặc trưng nhất của viêm khớp dạng thấp. Người bệnh thường cảm thấy các khớp bị cứng, khó cử động sau khi ngủ dậy hoặc sau thời gian ngồi lâu. Tình trạng này thường kéo dài trên 30 phút.

3.2. Đau và sưng nhiều khớp cùng lúc

Khác với đau khớp do chấn thương chỉ xảy ra ở một vị trí, viêm khớp dạng thấp thường gây đau nhiều khớp cùng lúc, đặc biệt là:

- Khớp ngón tay

- Khớp cổ tay

- Khớp bàn chân

- Khớp gối

Các khớp có thể sưng đỏ, nóng khi chạm vào.

3.3. Đau khớp đối xứng hai bên cơ thể

Đặc điểm khá điển hình của bệnh là đau khớp xuất hiện đối xứng. Ví dụ đau cả hai cổ tay, hai đầu gối hoặc hai bàn tay cùng lúc.

3.4. Cơ thể mệt mỏi, sốt nhẹ

Người bệnh có thể thường xuyên cảm thấy uể oải, mệt mỏi, chán ăn, đôi khi sốt nhẹ không rõ nguyên nhân. Đây là biểu hiện cho thấy phản ứng viêm đang diễn ra trong cơ thể.

3.5. Hạn chế tầm vận động khớp

Theo thời gian, nếu không điều trị đúng, khớp cứng, biến dạng mất dần độ linh hoạt, khó cử động và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống

Theo thời gian, nếu không điều trị đúng, khớp cứng, biến dạng mất dần độ linh hoạt, khó cử động và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

4. Viêm khớp dạng thấp có nguy hiểm không?

Câu trả lời là có. Viêm khớp dạng thấp không chỉ gây đau đơn thuần mà còn có thể để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng nếu chủ quan không điều trị đúng phương pháp

4.1. Biến dạng khớp, mất chức năng vận động

Tình trạng viêm kéo dài sẽ phá hủy sụn và xương, khiến khớp biến dạng, lệch trục và mất khả năng vận động.

4.2.Tăng nguy cơ tàn phế

Ở giai đoạn nặng, người bệnh khó khăn đi lại hoặc khó cầm nắm

Biến chứng toàn thân

Viêm khớp dạng thấp ảnh hưởng đến:

- Tim mạch

- Phổi

- Mắt

- Hệ thần kinh ngoại biên

Viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn nguy hiểm, tiến triển nhanh. Không chỉ gây đau nhức, biến dạng và tàn phế khớp, bệnh còn có thể ảnh hưởng đến tim, phổi, mạch máu, làm giảm tuổi thọ nếu không điều trị kịp thời.

5. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa xương khớp nếu gặp các biểu hiện sau:

- Đau khớp kéo dài trên 2 tuần không rõ nguyên nhân

- Cứng khớp buổi sáng thường xuyên

- Sưng đau nhiều khớp, hay gặp khớp bàn ngón tay, cổ tay…

- Đau khớp kèm sốt, mệt mỏi bất thường

Việc chẩn đoán sớm sẽ giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, hạn chế tối đa tổn thương khớp. Theo hướng dẫn chuyên môn, chẩn đoán thường dựa vào khám lâm sàng kết hợp xét nghiệm máu, yếu tố dạng thấp trong huyết thanh dương tính, chẩn đoán hình ảnh và đánh giá triệu chứng.

Nên đi khám sớm khi có dấu hiệu đau, cứng hoặc sưng khớp để được phát hiện và điều trị kịp thời, tránh tổn thương khớp.

6. Cách phòng ngừa viêm khớp dạng thấp

Dù không thể phòng tránh hoàn toàn, bạn vẫn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách:

- Không hút thuốc lá

- Duy trì cân nặng hợp lý

- Tập thể dục thường xuyên để tăng độ linh hoạt cho khớp

- Ăn uống lành mạnh, bổ sung thực phẩm chống viêm

- Kiểm tra sức khỏe định kỳ nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh tự miễn

Viêm khớp dạng thấp là bệnh lý tự miễn mạn tính nguy hiểm, có thể gây tổn thương khớp nghiêm trọng và ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống nếu không được điều trị kịp thời. Hiểu rõ viêm khớp dạng thấp là gì, nắm được nguyên nhân gây bệnh cũng như dấu hiệu nhận biết sớm sẽ giúp mỗi người chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe xương khớp của mình. Ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau khớp kéo dài, cứng khớp buổi sáng hoặc sưng đau nhiều khớp đối xứng, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị hiệu quả.